نگاهي به نرم‌افزارهاي مالي منبع‌ باز
Posted by بهروز حاتم (hatam) on Aug 14 2009
نرم افزار >>

نرم‌افزارهاي مالي، يكي از پرطرفدارترين نرم‌افزارها ميان مشتريان و برنامه‌نويسان ايراني هستند و تقريبا بالاترين ميزان توليد و مصرف را در كشور در اختيار دارند.
اين‌نرم‌افزارها كه تماما درباره ورود و خروج «داده»‌اند، تفاوت خود را در نحوه كار كردن با اين داده‌ها نشان مي‌دهند. در سيستم عامل لينوكس، چند نرم‌افزار مالي وجود دارد كه اگر در مقايسه با نرم‌افزارهاي تجاري كامل نباشند، دست‌كم، كار را راه مي‌اندازند و بيش از آن‌چه فكر مي‌كنيم، مفيدند. چرا كه ما در نهايت به سه چيز نيازمنديم: نرم‌افزاري كه افزودن اطلاعات به آن ساده باشد، امكان دريافت اطلاعات از حساب بانكي را داشته باشد و قادر به تنظيم تراكنش‌هاي دوره‌اي باشد كه ديگر هر سري آن اطلاعات را وارد نكنيم. ‌ ‌
هميشه به ياد داشته باشيد كه هزينه تمام اين نرم‌افزارها صفر ريال است. بنابراين با هيچ بحران اقتصادي، قيمت نرم‌افزار بالا و پايين نمي‌شود. ‌ ‌

1. گنوكش
نخست به‌سراغ قديمي‌ترين نرم‌افزار لينوكسي اين دسته مي‌رويم، ‌GnuCash‌ يك‌جورهايي عموي ديگر نرم‌افزارها به‌حساب مي‌آيد، آن اوايل كه نرم‌افزارهاي مديريت بسته‌هاي لينوكسي به حد توسعه‌‌يافته فعلي نرسيده بودند، نصب گنوكش حسابي دردسر داشت و فقط حسابدارها از ظاهر نرم‌افزار سر در مي‌آوردند. خوشبختانه مثل بقيه چيزهاي منبع‌باز، گنوكش هم از آن موقع به تكامل رسيده و اين نرم‌افزار ديگر الان رابط كاربر دوستي دارد. ‌ ‌
چيزي كه گنوكش را نسبت به بقيه نرم‌افزارها متمايز مي‌كند، سيستم دو مدخله‌اي آن است كه كار با آن را سخت مي‌كند. موقع بازكردن حساب جديد در نرم‌افزار، اگر حسابدار نيستيد، اصلا سراغ اين گزينه نرويد. براي بيشتر ما بهتر است با يك حساب بر مبناي صندوق يا بانك كار را طي چند دقيقه شروع كنيم وگرنه بايد يكي دوساعتي را براي تنظيم پارامترهاي حسابداري صرف كنيم. ‌ ‌
ورود اطلاعات ‌OFX‌ از بانك به‌سادگي و با كمك ويزارد صورت مي‌پذيرد و مي‌توانيم قبل از ورود آن به سيستم، اطلاعات را ببينيم. صفحه ثبت اطلاعات جمع جوري است كه آيكن‌هاي تراكنش‌ها از قديم همان‌جا بوده‌اند. ‌ ‌
هر تراكنش مالي را مي‌توانيد با كليك كردن روي فضاي خالي صفحه ثبت اضافه كنيد، تاريخ روز به‌طور خودكار درج مي‌شود و مي‌توانيد بين بخش‌هاي مختلف حركت كنيد و جزئيات لازم را اضافه كنيد. ‌ ‌
ويرايش تراكنش‌هاي دريافت شده از بانك نيز به‌همين اندازه ساده است؛ فقط تراكنش لازم را از ليست پيدا كنيد، اطلاعاتش را تغيير بدهيد و بعد كه خواستيد سراغ تراكنش ديگر برويد،‌سوال مي‌پرسد كه تغييرات ذخيره شوند يا خير؟ ‌ ‌
اين نرم‌افزار همچنين امكان تلفيق تراكنش‌ها با يكديگر را نيز دارد. اين اتفاق وقتي مفيد است كه شما تعداد زيادي تراكنش را دستي وارد كرده‌ايد، بعد از مدتي مي‌خواهيد ببينيد اين تراكنش‌ها در حساب بانكي‌تان انجام شده‌اند يا خير، در اين‌صورت مي‌توانيد آن‌هايي كه پرداخت شده‌اند و يكي‌اند را انتخاب كنيد. همچنين مي‌توانيد از امكان تلفيق خودكار نيز استفاده كنيد، اما هميشه امكان رخ دادن اشتباه توسط ماشين وجود دارد.
براي ايجاد تراكنش زمانبندي شده، روي هر مدخل اگر كليك راست كنيد و ‌Schedule‌ را كليك كنيد و مشخصات لازم را وارد كنيد، مي‌توانيد به‌سادگي آن را به يك تراكنش زمانبندي شده تبديل كنيد. تراكنش‌هاي زمانبندي شده وقتي به درد مي‌خورند كه مي‌خواهيد نگاهي به جلو داشته باشيد و وضعيت مالي‌تان را تا فلان روز ديگر بررسي كنيد و اگر قرار است بحراني رخ بدهد يا نقشه‌اي براي پولتان در سر داريد، دست كم يك ديد كلي از وضعيت مالي‌تان تا آن موقع داشته باشيد. ‌ ‌
گنوكش يك دو جين امكانات ديگر دارد كه آن را فقط از يك نرم افزار حسابداري خانگي بودن جدا مي‌كند. در حقيقت، به‌طور كامل مديريت كسب و كار در آن پياده شده است و حتي بخش‌هاي گزارش‌گيري، ماليات، مشتريان و صدور فاكتور گسترده‌اي دارد. اين ويژگي‌ها براي شركت‌هاي تجاري كوچك (با كمتر از 500 كارمند)، بسيار مفيد است و همين كه هيچ هزينه‌اي هم در بر ندارد، حيرت زده مي‌كند. اگر شما چندين حساب متصل به‌هم داريد كه بودجه‌بندي پيچيده‌تري دارد، گنوكش به‌كارتان مي‌آيد. اما كاربران خانگي براي استفاده از اين نرم‌افزار منحني يادگيري طولاني‌تري را پشت سر مي‌گذارند.

‌KMyMoney‌
يكي از ويژگي‌هاي ‌KMyMoney‌ همخواني كامل آن با محيط روميزي ‌KDE‌ است. اين بسته كه هنوز در حال توسعه شديد است، هنوز خود را با ظاهر نسخه چهارم ‌KDE‌ همخوان نكرده است. نسخه 0.8 آن به‌سادگي تحت اوبونتو نصب شده و قابل استفاده خواهد بود. يك‌پارچگي آن با ‌KDE‌ به‌سادگي امكان بيرون كشيدن اطلاعات دفترچه تلفن را از دفترچه تلفن ميزكار مهيا مي‌كرد و ساختار منوي آشنايي داشت. ‌ ‌
ورودي دستي تراكنش‌ها سريع و ساده است، هرچند هيچ شاخه‌از پيش تعيين شده‌اي وجود ندارد و بنابراين زحمت آن را بايد خودتان متقبل شويد. اما نگران نباشيد، اگر شاخه‌اي كه وارد كرده‌ايد، وجود نداشته باشد، سيستم از شما مي‌پرسد كه آن را بسازد يا خير. هرچند كه تا سيستم شما عملي شود، زماني را بايد صرف اين چيزها كنيد. ‌ ‌
متاسفانه اين برنامه امكان ورود اطلاعات از ‌csv‌ را ندارد، بنابراين امكان اتصال به بانك‌ها را نخواهد داشت، به‌همين منظور بايد از طريق ‌GnuCash‌ اطلاعات را از بانك بگيريم، بعد فايل گنوكش را ذخيره كنيم و بعد به اين نرم‌افزار وارد كنيم. ‌ ‌
البته اين نرم‌افزار امكانات بالقوه زيادي در بحث نمودارگيري و گزارش‌گيري دارد و سيستم پشتيبان‌گيري آن از داده‌ها ذهن را آسوده مي‌كند. همچنين تمام فايل‌هاي اين سيستم رمزگذاري مي‌شوند. اين نرم‌افزار همچنين اطلاعات خوبي نسبت به ميزان زمان كار انجام شده و پول پرداخت شده ارائه مي‌كند، از اين‌رو مي‌تواند نرم‌افزار محاسب خوبي براي مديريت زمان™كار باشد. با اين نرم‌افزار مي‌توانيد امور مالي روزمره خود را خيلي راحت‌تر از سيستم خسته كننده كاغذي انجام دهيد، اما پشتيباني از فرمت داده‌اي بيشتر و اتصال به حساب‌هاي بانكي و بهبود رابط كاربري انتظاراتي است كه از اين نرم‌افزار مي‌رود. استفاده از اين نرم‌افزار ساده است، اما در تبادل با ديگر نرم‌افزارهاي خود دچار مشكل خواهيد شد. ‌ ‌

‌Buddi‌
اين نرم‌افزار، آن‌قدر ساده است كه تقريبا همه مي‌توانند از آن استفاده كنند. بادي با جاوا نوشته شده است و به‌همراه يك اسكريپت نصاب، تقريبا روي هر ماشيني كه بتواند جاوا را پشتيباني كند، ‌كار خواهد كرد. بنابراين با انتخاب اين نرم‌افزار، نگراني‌اي از بابت پيش‌نيازها نخواهيد داشت. بادي به‌نظر مي‌رسد تنها نرم‌افزار منبع‌بازي باشد كه از فايل‌هاي ‌csv‌ پشتيباني مي‌كند، هرچند كه به‌سختي توانستيم فايل خودمان را به سيستم بشناسانيم و اين يك عيب براي اين نرم‌افزار به‌شمار مي‌آيد. ورود دستي اطلاعات به‌سادگي انجام مي‌پذيرد. روي اسم حساب اگر كليك كنيد، به‌سادگي مي‌توانيد از بخش پايين صفحه يك تراكنش را به بانك اطلاعاتي خود اضافه كنيد. بخش توضيحات آن،‌همواره اطلاعات قبلي را به‌ياد مي‌آورد، بنابراين شما با وارد كردن اطلاعات اصلي، ديگر از شر وارد كردن مجدد توضيحات خلاصي خواهيد يافت. افزودن و حذف شاخه‌ها بسيار ساده است، بنابراين شما نيازي نداريد كه پيش از هر كاري، شاخه‌هاي خود را تعريف كنيد و مي‌توانيد درست وسط ثبت تراكنش‌ها يك دفتر جديد به‌ثبت برسانيد. ‌ ‌
اگر شما به‌دنبال زرق‌و‌برق نرم‌افزارهاي بزرگ مالي حسابداري نيستيد و مي‌خواهيد حساب جيبتان را داشته باشيد، بادي انتخاب خوبي است. كوچك، قابل‌حمل و ساده است و امكانات خوبي را دارد. اگر شما به‌دنبال نرم‌افزار پيچيده‌اي مي‌گرديد كه از تراكنش‌هاي پيچيده‌اي پشتيباني كند، بي‌خيال اين گزينه شويد، چون به‌زودي نرم‌افزار براي شما محدوديت ايجاد مي‌كند.